Loading...

Konya Büyükşehir Belediyesi Selçuk Üniversitesi Necmettin Erbakan Üniversitesi KTO Karatay Üniversitesi İrfan Medeniyeti Araştırma Merkezi

İslam Tarihi Sanat ve Kültür Araştırma Merkezi Trt Avaz

AMAÇ – KAPSAM

A- BUHARA’DAN KONYA’YA İRFAN MİRASI

Cibril hadisinde de geçtiği üzere İslam düşüncesinin üç temel kurucu metodolojisi vardır. Hadisin orijinaline göre söylersek bunlar İman-İslam-İhsan adını alırken, bilim dalları olarak söylediğimizde Kelam-Fıkıh-Tasavvuf olarak ifade edilir. Bunu daha soyut ve ilkesel düzeyde ifade edersek Tevhid-Adalet-Mahabbet üçlüsüne ulaşırız. İrfan geleneği bu üçlülerin üçüncüsünün temsil ettiği şeydir. Kelam ile ortaya konulan metodoloji metafizik güveni, fıkıh düşüncesi sosyal güveni sağlamayı ifade ederken, tasavvuf düşüncesi ise kendilik bilinci sağlamaya karşılık gelmektedir. Tasavvuf geleneği aynı zamanda kalb-i selim düşüncesini temsil eder. Bunların Orta Asya ve Anadolu tecrübesindeki adları ise Mâtüridî-Hanefî-Sûfî düşünce olarak ifade edilebilir. Buradaki sûfîlik içerisinde Yesevîlikten Mevlevîliğe, Nakşbendîlikten Bektaşiliğe, Halvetîlikten Celvetîliğe birçok meşrep çizgisi yer almaktadır.
Tasavvuf, İslâm’ın zâhir ve bâtın hükümleri çerçevesinde yaşanan mânevî ve derunî hayat tarzını ifade eder. Bir anlamda tasavvuf, Allah-insan ilişkisini samimiyet ve doğruluk açısından konu edinir ve İslam’ın ahlaki boyutunu temsil eder. Ayrıca tasavvuf, metafiziğin meselelerini de yeniden yorumlayarak İslam düşüncesinde açılımlar sağlar. Dolayısıyla İslâmî ilimler içerisinde Kelam ve Fıkhın yanında farklı bakış açılarına kaynaklık eden bir faaliyet sahasıdır.
Tarikatların yaygınlaşmasıyla birlikte tasavvuf sosyal yapının ayrılmaz unsuru haline gelmiş ve toplumun her kesiminin çok yönlü beklentilerini cevaplama refleksi geliştirmiştir. Bütün kültürel tezahürlerde iz bırakan tasavvufî tecrübe, İslâmî ilimler tarihi açısından çeşitli evreleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yeniden okunmaya elverişli bir araştırma alanı olarak karşımızda durmaktadır. Bu nedenle tasavvuf ilminin dini ve toplumsal boyutlarının kapsayıcı olarak incelenmesi ancak diğer İslami ilimlerle ve de tarih, edebiyat, felsefe gibi farklı disiplinlerin ortak çabasıyla mümkün olacaktır.
14. yüzyılda Orta Asya’da yaşayan ve Buhara’da metfun olan Hoca Bahâeddin Nakşbend hazretleri gönüllere Allah ve resulünün sevgisini yerleştirmek için çaba sarf etmiş, âlimler ile sûfîleri, medrese ile tekkeyi yakınlaştırmak için uğraşmış bir gönül eridir. Onun sevenleri ile devam eden bu tasavvuf ve maneviyat yolu İslam dünyasında Hindistan’dan Balkanlar’a, Yemen’den Kafkaslar’a kadar geniş bir coğrafyada yayılma imkânı bulmuştur. Bu yolun takipçileri tarih içinde önemli roller üstlenmişlerdir. İslamiyet’in yayılması için çalışmaktan fakir fukaranın doyurulmasına, bidatlerle mücâdeleden İslâmî ilimlere katkıya, millî mücadelelere destek olmaktan aşiret ihtilaflarını gidermeye varıncaya kadar çok geniş bir sahada rolü ve etkisi olmuştur. Hoca Bahâeddin Nakşbend hazretleri “El kârda gönül yârda” sözünü esas alıp, tasavvufî eğitim aldığı dönemde Orta Asya’nın Buhara şehrinde yolları temizlemiş, sokak hayvanlarının bakım ve tedavisini üstlenmiş, medreselerin temizliğiyle ilgilenmiştir. Böylece topluma hizmeti esas alan aktif, aksiyoner bir tasavvuf anlayışı geliştirmiştir.
15. yüzyılda Fâtih Sultan Mehmed döneminden itibaren Osmanlı coğrafyasında etkin olmaya başlayan Nakşbendîlik “Anadolu irfanı” diyebileceğimiz tasavvufî İslam anlayışına önemli katkılar sağlamıştır. Bu yolun büyükleri, diğer maneviyat erleri gibi, topluma ahlak ve maneviyat aşılamış, yazdıkları eserlerle kültür ve gönül dünyamızda derin izler bırakmışlardır.
Konya’nın kardeş şehri Buhara’da Silsile-i Aliyye büyükleri yaşamıştır. Bunlar Özbekistan’da halen yedi pirler olarak bilinir. Bunlar Abdülhâlık-ı Gucdüvânî, Arif-i Rivgerî, Hâce Mahmud İncîrfağnevî (ö. 715/1315-16 [?], Ali Râmîtenî (ö. 715/1315), Muhammed Bâbâ Semmâsî (ö. 736/1335-36 [?]), Seyyid Emir Külâl (ö. 772/1370), Seyyid Muhammed Bahâeddin Nakşbend’dir (ö. 791/1389). Ayrıca Semerkand'da da Silsile-i Aliyye büyüklerinden Ubeydullah Ahrâr’ın (ö. 895/1490) kabri bulunuyor.
Orta Asya’da Hâce Yusuf Hemedânî, Pîr-i Türkistan Ahmed Yesevî ile Anadolu’da Mevlânâ Celâleddin Rûmî, Sareddin Konevî gibi tasavvuf büyüklerinin yorumlarıyla bir medeniyet sürekliliği ortaya çıkmıştır. İslam dünyasının mezhebî ve etnik çatışmalara sürüklenmek istendiği günümüzde birlik ve beraberliğe, Orta Asya’dan Anadolu’ya, daha özelde Buhara’dan Konya’ya uzanan irfan düşüncesinin kuşatıcılığına ve hoşgörü ruhuna her zamankinden daha fazla muhtaç olduğumuz açıktır. Böyle bir dönemde tarihimizdeki yıldız şahsiyetleri ve onların irfan anlayışını tekrar keşfetmek, insanımıza ve özellikle de gençlerimize tanıtmak ve günümüze ışık tutmak için bu tür sempozyumlar son derece faydalı olacaktır.

B- XIII. YY. MEDENİYET MERKEZİ KONYA

XII ve XIII. yüzyıl Batıdan gelen Haçlılarla, Doğudan gelen Moğolların tüm Türk ve İslam dünyasını kasıp kavurduğu bir zaman dilimi içerisinde yer almaktadır. Bir yüzyıla mal olan Haçlı Seferleri ile yıpranan Anadolu, üzerinde yeni kurulmuş olan Türkiye Selçuklu Devleti’nin devlet sisteminin tam anlamıyla oturmasını da geciktirmiştir. Bu kez XIII. yüzyılda başlayan büyük Moğol istilası, doğrudan Türk-İslam dünyasını derinden etkilemiş, özellikle Yassı Çemen sonrasında, Türkiye Selçuklu Devleti ile Moğollar arasında tampon vazifesi gören Harzem ülkesinin yıkılmasıyla da Moğol tehlikesi doğrudan Anadolu üzerinde hissedilir olmuştur. Bunun yanında Moğollardan kaçan birçok, âlim, ârif, bilim adamı, sanatkâr İslam Dünyasının en güvenilir ülkesi olan Türkiye Selçuklu devletine akın akın gelmekteydiler.

Bu dönemde Türkiye Selçuklu Devleti’nin başında bulunan I. Alâeddin Keykubâd, Moğol zulmünden kaçan âlim, ârif, bilim adamı, sanatkârı başşehir Konya’ya davet ederek bizzat teveccühte bulunmuştur. Orta Asya’dan başlayan Moğol yıkımı, Türkiye’de tam ters bir istikamette neticelenmiş, özellikle başşehir Konya’ya gelen bu kişiler sayesinde Türkiye Selçuklu Devleti ilmî ve entelektüel anlamda çok yüksek bir seviyeye kavuşmuştur. Özelde Konya’da, genelde Türkiye Selçuklu Devleti sınırlarında aradı ardına açılan medreseler, zaviyeler, tıp fakülteleri, bilim ve sanat merkezleri ile XIII. yüzyıl İslam Dünyasının her anlamda ana merkezi Türkiye olmuştur. Aynı zamanda İslam Fıkıh ve Düşünce Sisteminin ekol kurucu âlimleri, filozofları, kelamcıları ve sûfileri açtıkları okullar sayesinde özellikle Konya’yı merkez haline getirmişlerdir. Taşkent, Buhara, Merv, Semerkant, Şâş, Herat, Nişabur gibi merkez şehirlerin içerisinde XIII. yüzyılda artık Konya’yı bir merkez şehir olarak görmekteyiz.

 

 

 

KURULLAR

Onur Kurulu

Uğur İbrahim ALTAY

Konya Büyükşehir Belediye Başkanı

Prof. Dr. Muzaffer ŞEKER

N.E.Ü. Rektörü

Prof. Dr. Bayram SADE

KTO Karatay Üniversitesi Rektörü

Danışma Kurulu

Prof. Dr. Necdet TOSUN

Prof. Dr. Halil İbrahim ŞİMŞEK

Prof. Dr. Ramazan ALTINTAŞ

Prof. Dr. Cengiz GÜNDOĞDU

Prof. Dr. Hayri ERTEN

Prof. Dr. Mustafa YILDIRIM

Prof. Dr. Süleyman TOPRAK

Prof. Dr. Mehmet AKGÜL

Prof. Dr. Ayşe Dudu KUŞÇU

Prof. Dr. İsmail TAŞ

Prof. Dr. İsmail Hakkı ATÇEKEN

Prof. Dr. İbrahim COŞKUN

Prof. Dr. Hüsamettin ERDEM

Prof. Dr. Erkan TÜRKMEN

Doç. Dr. Ali ÖGE

Doç. Dr. Mehmet Ali HACIGÖKMEN

Dr. Öğrt. Üyesi Zehra ODABAŞI

Ercan USLU

Selim Yücel GÜLEÇ

Hasan BOYDAK

Mehmet TEKKAYMAZ

Mustafa YILMAZ

Kerem HOLAT

Düzenleme Kurulu:

Prof. Dr. Dilaver GÜRER

Başkan

Dr. Mücahit Sami KÜÇÜKTIĞLI

Başkan Yardımcısı

Prof. Dr. Ahmet ÖGKE

Üye

Prof. Dr. Ömer TÜRKER

Üye

Prof. Dr. Yusuf KÜÇÜKDAĞ

Doç. Dr. Murat ŞİMŞEK

Üye

Doç. Dr. İbrahim IŞITAN

Üye

Doç. Dr. Mehmet BİREKUL

Üye

Doç. Dr. Ahmet KOYUNCU

Üye

Dr. Öğrt. Üyesi Hasan ÖZER

Üye

Dr. Öğrt. Üyesi İbrahim Halil ÜÇER

Üye

Arş. Gör. Yusuf Ziya KARİPEK

Üye

Arş. Gör. Sami BAYRAKÇI

Üye

Arş. Gör. Yusuf BÜYÜKYILMAZ

Üye

Muhammet Ali ORAK

Üye

Eshabil YILDIZ

Üye

Latif YERLİ

Üye

Meltem KURTULUŞ

Üye

Sekreterya ve İletişim

Arş. Gör. Yusuf Ziya KARİPEK

Arş. Gör. Sami BAYRAKÇI

Arş. Gör. Orhun KÜSKÜ

Yusuf BÜYÜKYILMAZ

Derya KARAKAYA

Nebahat Ayşegül AYDIN

Seyit Arif AHMETOĞLU

Bilim Kurulu

Prof. Dr. Mahmut Erol KILIÇ

Prof. Dr. Mustafa KARA

Prof. Dr. Hasan Kamil YILMAZ

Prof. Dr. Ekrem DEMİRLİ

Prof. Dr. Kadir ÖZKÖSE

Prof. Dr. M. Necmettin BARDAKÇI

Prof. Dr. Yusuf KÜÇÜKDAĞ

Prof. Dr. Selami ŞİMŞEK

Prof. Dr. Reşat ÖNGÖREN

Prof. Dr. Mustafa AŞKAR

Prof. Dr. Himmet KONUR

Prof. Dr. Hür Mahmut YÜCER

Prof. Dr. Hülya KÜÇÜK

Prof. Dr. H. Yunus APAYDIN

Prof. Dr. İhsan FAZLIOĞLU

Prof. Dr. Saffet KÖSE

Prof. Dr. Fikret KARAMAN

Prof. Dr. Ramazan ATINTAŞ

Prof. Dr. Hüseyin AYDIN

Prof. Dr. Orhan ÇEKER

Prof. Dr. Murteza BEDİR

Prof. Dr. Bilal KUŞPUNAR

Prof. Dr. Yaşar KANDEMİR

Prof. Dr. Şükrü ÖZEN

Prof. Dr. Kaşif Hamdi OKUR

Prof. Dr. Nesimi YAZICI

Doç. Dr. Ömer AKDAĞ

Doç. Dr. Semih CEYHAN

Doç. Dr. Eşref ALTAŞ

Doç. Dr. Necmettin KIZILKAYA

Doç. Dr. Betül GÜRER

Dr. Öğr. Ü. Şerife ÖZKAN NESİMİOĞLU

Dr. Öğr. Ü. İsmail BİLGİLİ

Dr. Öğr. Ü. Yakup KOÇYİĞİT

Dr. Rifat ORAL

Prof. Dr. Zaim KHENCHALAOUI

CEZAYİR

Prof. Dr. Abdurrahim ALEMI

FAS

Prof. Dr. Munir DRKIC

Prof. Dr. Metin İZETİ

MAKEDONYA

Prof. Dr. Pierre LORY

EPHE, Paris, Sorbon Üniversitesi, Fransa

Prof. Dr. Thierry ZARCONe

EHESS, Paris, Sorbon Üniversitesi, Fransa

Prof. Dr. Nathaly CLAYEr

EHESS, Paris, Sorbon Üniversitesi, Fransa

Prof. Dr. Jean-Jacques THIBON

İNALCO, Paris, Fransa

Prof. Dr. Eric GEOFFROY

Strasburg Üniversitesi, Fransa

Prof. Dr. Geneviève GOBILLOT

Université Lyon 3, Jean Moulin, LYON, Fransa

Doç. Dr. Paul BALLANFAT

Galatasaray Üniversitesi, Türkiye

Prof. Dr. Hamzah Mohd.Salleh

International Islamic University Malaysia

Prof. Dr. Enes KARİÇ

Sarajevo University

Prof. Dr. Cemalettin LATİÇ

Bosna Hersek

Prof. Abdul Hakim ŞERİ Cüzcânî

Özbekistan Taşkent Üniversitesi

Prof. Rafael Ortega Rodrigo

University of Granada

Prof. Juan Martos Quesada

Complutense University of Madrid

Doç. Dr. Dževada ŠUŠKO 8

Bosna Hersek

Dr. Ahmed Tahiri

İdrisi Hispano Marroqui

Dr. Sher Banu A. L. Khan

National University of Singapore

Dr. Abdin Chande

Adelphi University New York

Dr. Abdul Ghaffar Rozin

The Rector of IPMAFA University

Dr. Ahmad Dimyati

IPMAFA University

Dr. Ali Subchan

Islamic Law University

Dr. Farhan Mujahid CHAK

International Qatar University

Dr. Nur Jannah HASSAN

International Islamic University Malaysia

Aşirbeg MÜMİNOV

KAZAKİSTAN

Yahya. M. MICHOT

ABD Connecticut Hartford Seminary Missouri

SEMPOZYUM PROGRAMI


15-16-17 KASIM 2018

-

TEMEL ALANLAR

Sempozyum Konu Başlıkları

NOT: Sempozyumda sunulacak bildiriler, orijinal, daha önce yayınlanmamış ve sunulmamış olmalıdır.

NOT: Sempozyumda bildiri sunacak katılımcıların ulaşım ve konaklamaları Konya Büyükşehir Belediyesi tarafından karşılanacaktır.

Асосий йўналишлар

Симпозиум йўналишлари

Эслатма: Симпозиумга тақдим этиладиган маърузалар оригинал, илгари нашр этилмаган ва нашрга тақдим қилинмаган бўлиши керак.

Эслатма: Симпозиумда қатнашувчиларининг транспорт ва жойлашиш харажатлари Коня шаҳар ҳокимияти томонидан қопланади.

İLETİŞİM

Yazışma ve İletişim Bilgileri

Tel: +90 (332) 352 81 11
Gsm : +90553 304 33 17


BİLDİRİ

Bildirilenizi ve Bildiri Özetlerinizi Aşağıdaki E-Mail Adresine Gönderiniz.

E-Mail: bilgi@irfanmirasi.com

Çimenlik Mahallesi
Mevlana Kültür Merkezi
Karatay KONYA / TÜRKİYE